Ψηφιακό διαζύγιο με την Palantir ψάχνουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις

Σε ένα κομβικό σημείο για την τεχνολογική και αμυντική της ανεξαρτησία βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς αυξάνονται οι φωνές που ζητούν την «απεξάρτηση» των δημόσιων υποδομών από την Palantir, τον αμερικανικό κολοσσό ανάλυσης δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης.

Όπως αποκαλύπτει εκτενές ρεπορτάζ του Politico, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν πλέον έντονο προβληματισμό για το πόσο βαθιά έχει διεισδύσει η εταιρεία σε ευαίσθητους τομείς του κράτους, από τις μυστικές υπηρεσίες και την αστυνομία, μέχρι την εθνική άμυνα και τα εθνικά συστήματα υγείας, όπως το NHS στη Βρετανία.

Στο πλαίσιο αυτό, χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία αναζητούν την ανάπτυξη μιας εγχώριας «κυρίαρχης ψηφιακής ραχοκοκαλιάς», με τις γαλλικές μυστικές υπηρεσίες να στρέφονται ήδη σε ευρωπαϊκές εταιρείες όπως η ChapsVision, ενώ ο αμυντικός όμιλος Thales προωθεί το σύστημα Artemis ως εναλλακτική συμβατή με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ.

Παράλληλα, στην Ισπανία έχουν δοθεί οδηγίες για αποκλεισμό της Palantir από νέους δημόσιους διαγωνισμούς.

Ωστόσο, η αποδέσμευση αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη στην πράξη. Η Palantir διαθέτει ασυναγώνιστη τεχνογνωσία και αλγόριθμους που επεξεργάζονται τεράστιους όγκους δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, με αποτέλεσμα ακόμη και ανώτατα στελέχη του ΝΑΤΟ να παραδέχονται ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή ισάξιος ευρωπαϊκός ανταγωνιστής στο πεδίο της μάχης.

Η εξάρτηση αυτή ενισχύεται και από τον ιδιωτικό τομέα, καθώς βιομηχανικοί κολοσσοί όπως η Airbus, η BMW και η BP βασίζουν τις λειτουργίες τους στο λογισμικό της, ενώ ευρωπαϊκά επενδυτικά κεφάλαια συνεχίζουν να διοχετεύουν τεράστια ποσά στην αμερικανική εταιρεία.

Πέραν του τεχνολογικού σκέλους, η υπόθεση εγείρει σοβαρές πολιτικές και ηθικές ανησυχίες. Η συνδιοκτησία της Palantir από τον συντηρητικό δισεκατομμυριούχο Πίτερ Θιλ, σε συνδυασμό με τις αμφιλεγόμενες συνεργασίες της με την αμερικανική υπηρεσία μετανάστευσης (ICE) και τον ισραηλινό στρατό, προκαλούν έντονες αντιδράσεις σε Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Πολιτικοί αναρωτιούνται αν είναι ασφαλές να εκχωρούνται κρίσιμες κρατικές λειτουργίες σε μια ιδιωτική αμερικανική εταιρεία.

Όπως καταλήγει το Politico, η περίπτωση της Palantir αποτελεί το ultimate test για την ψηφιακή κυριαρχία της Ευρώπης: εάν οι κυβερνήσεις της γηραιάς ηπείρου δεν καταφέρουν να αναπτύξουν βιώσιμες εγχώριες λύσεις σήμερα, η εξάρτησή τους από τη νέα γενιά αμερικανικών εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης κινδυνεύει να γίνει μόνιμη.