ΕΛ.ΑΣ. εναντίον ΕΛ.Α.Σ.: Το νέο κόμμα Τσίπρα προκαλεί πολιτικό συναγερμό

Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην πρώτη γραμμή της πολιτικής έγινε με με σκηνικό υψηλού συμβολισμού, με φόντο την Ακρόπολη, με προσεκτικά χτισμένη επικοινωνιακή αναμονή και με ένα όνομα που από την πρώτη στιγμή προκάλεσε συζητήσεις: ΕΛ.Α.Σ. – Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη. Ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε το νέο κόμμα του στο Θησείο τοβράδυ της Τρίτης 26 Μαΐου, επιδιώκοντας να σηματοδοτήσει όχι απλώς προσωπική επάνοδο, αλλά αναδιάταξη της πολυδιασπασμένης κεντροαριστεράς.

Στην ιδρυτική του ομιλία, ο κ. Τσίπρας μίλησε για «νέα συλλογική προσπάθεια» και για τη συγκρότηση μιας μεγάλης προοδευτικής συμπαράταξης που θα ενώσει, όπως είπε, τη Ριζοσπαστική Αριστερά, τη Σοσιαλδημοκρατία και την Πολιτική Οικολογία. Παρουσίασε επτά βασικές δεσμεύσεις, από τη ζωή με αξιοπρέπεια και τη διαφάνεια έως την κοινωνική πολιτική, την ψηφιακή κυριαρχία και μια πιο ενεργητική εξωτερική πολιτική.

Ο Αλέξης Τσίπρας θέλει να εμφανιστεί ως ο πόλος που μπορεί να μετατρέψει τη διάχυτη δυσαρέσκεια σε κυβερνητική εναλλακτική. Η αιχμή, όμως, βρίσκεται ακριβώς εκεί. Διότι ο πρώην πρωθυπουργός επιστρέφει με το βάρος μιας διακυβέρνησης που εξακολουθεί να διχάζει.

Αντιδράσεις
Η πρώτη κυβερνητική αντίδραση ήταν απολύτως επιθετική. Από το Μέγαρο Μαξίμου ο κ. Τσίπρας χαρακτηρίστηκε «αμετανόητος» και «απαράλλαχτος», με κυβερνητικές πηγές να υποστηρίζουν ότι επιχειρεί να γυρίσει τη χώρα «πολλές δεκαετίες πίσω». Η Νέα Δημοκρατία, προφανώς, δεν θα άφηνε ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία να επαναφέρει στο προσκήνιο το 2015, τις συγκρούσεις με τους θεσμούς, τη διαπραγμάτευση και όλα όσα συγκροτούν το πιο ευάλωτο κομμάτι της πολιτικής διαδρομής Τσίπρα.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα, ωστόσο, ήταν η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ. Η Χαριλάου Τρικούπη είδε στο νέο κόμμα όχι μόνο πολιτικό αντίπαλο, αλλά άμεση απειλή για τη δική της στρατηγική ηγεμονίας στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Η ανακοίνωση ήταν σκληρή, κάνοντας λόγο για «ιδιωτικό κόμμα Τσίπρα» και θέτοντας ερωτήματα για τη χρηματοδότηση του εγχειρήματος και τις επικοινωνιακές του καμπάνιες. Το ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε επίσης τον πρώην πρωθυπουργό ότι «κάποτε ήρθε αγκαλιά με τον λαϊκισμό και τις αυταπάτες του» και σήμερα επιστρέφει, όπως υποστηρίζει, με νέα στηρίγματα.

Η οξύτητα της Χαριλάου Τρικούπη δείχνει ανησυχία. Ο Νίκος Ανδρουλάκης είχε επενδύσει στην εικόνα του ΠΑΣΟΚ ως βασικού αντιπολιτευτικού πόλου απέναντι στη ΝΔ. Η εμφάνιση Τσίπρα αλλάζει τους υπολογισμούς, ιδίως αν το νέο κόμμα καταφέρει να προσελκύσει τμήματα ψηφοφόρων που παραμένουν πολιτικά άστεγα, απογοητευμένα από τον ΣΥΡΙΖΑ, επιφυλακτικά απέναντι στο ΠΑΣΟΚ και αρνητικά απέναντι στην κυβέρνηση.

Για τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά, το εγχείρημα Τσίπρα δημιουργεί υπαρξιακό πρόβλημα. Στην εκδήλωση, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, δεν παρέστησαν βουλευτές των δύο κομμάτων, ώστε να μη συνδεθεί επισήμως ο νέος φορέας με τους παλιούς σχηματισμούς. Παρόντα, όμως, ήταν μεσαία στελέχη και πρόσωπα με διαδρομή στον ευρύτερο χώρο, γεγονός που φανερώνει ότι οι μετακινήσεις δεν θα κριθούν μόνο σε επίπεδο κορυφής, αλλά και σε επίπεδο μηχανισμών, στελεχών και κοινωνικών δικτύων.

Το μεγάλο στοίχημα για τον Αλέξη Τσίπρα είναι διπλό. Πρώτον, να πείσει ότι δεν ιδρύει ένα κόμμα προσωπικής αποκατάστασης. Δεύτερον, να δώσει καθαρές απαντήσεις για το τι έμαθε από την προηγούμενη κυβερνητική του θητεία. Η υπόσχεση της «νέας αρχής» έχει πολιτική αξία μόνο όταν συνοδεύεται από αυτοκριτική, πρόγραμμα και νέα πρόσωπα. Διαφορετικά, κινδυνεύει να εκληφθεί ως ανασυσκευασία παλαιών υλικών με πιο σύγχρονη επικοινωνιακή αισθητική.

Από την άλλη πλευρά, θα ήταν λάθος να υποτιμηθεί η πολιτική βαρύτητα της κίνησης. Ο Τσίπρας παραμένει ο μόνος εν ενεργεία, έστω και εκτός θεσμικού ρόλου μέχρι χθες, πολιτικός της ευρύτερης Αριστεράς που έχει νικήσει τη Νέα Δημοκρατία σε εθνικές εκλογές και έχει κυβερνήσει. Για ένα τμήμα του αντιδεξιού ακροατηρίου είναι το βασικό επιχείρημα υπέρ της επιστροφής του.